<h1>¶rodki owadobójcze, ¶rodki gryzoniobójcze, ¶rodki ochrony ro¶lin, produkty ABC, ¶rodki chwastobójcze, chwasty, krety, kretołapki, myszołapki, ochrona ro¶lin, insektycydy, zwalczanie gryzoni, zwalczanie owadów, karaluchy, prusaki, mszyca, mszyce, pchły, osy, zwalczanie os, mrówki, mrówki faraona, pluskwy, szczur, gryzonie, rybiki cukrowe, zwalczanie komarów, komary, meszki, m±czliki, owocówki, ochrona ogrodu, ochrona przed szkodnikami, mole, wciornastki, mysz, zwalczanie robactwa, robactwo</h1>
 
 

Poradniki

Komary i meszki - ich szkodliwo i zwalczanie
Prof. dr hab. Stanisaw Ignatowicz, SGGW, Katedra Entomologii Stosowanej Warszawa

Do naszych najpospolitszych komarw nale komar brzczcy i komar widliszek.

KOMAR BRZCZCY (Culex pipiens)

Komar brzczcy jest najpospolitszym „kwiopijc” w rodowisku miejskim. Podobnie jak mucha domowa czy karaczan prusak, przystosowa si idealnie do niemale kadego siedliska utworzonego lub zmienionego przez czowieka. Podgatunek Culex pipiens pipiens zamieszkuje rodowiska naturalne i rolnicze, natomiast C. pipiens molestus uzaleni swj byt od rodowiska ludzkiego, wiejskiego i podmiejskiego, dlatego rzadko wystpuje w innych miejscach. Moe lgn si nawet w zbiornikach bardzo zanieczyszczonych, takich jak odstojniki ciekw i przeciekajce wzy cieplne. Jego rozwj moe si odbywa w cakowitej ciemnoci przez cay rok, jeeli tylko temperatura wody w zalanych piwnicach nie spada poniej 14oC. Moe sta si lokaln plag, jeli namnoy si licznie np. w tunelach kolei podziemnych lub obszernych piwnicach z cieknc wod. Z tych miejsc przedostaje si do pomieszcze mieszkalnych i moe atakowa ludzi nawet w grudniu lub w styczniu.
Samice i samce komara brzczcego cz si w pary ju po 48 godzinach po opuszczeniu poczwarek. Samica kopuluje jeden raz w yciu, a otrzymane od samca plemniki gromadzi w ciele w specjalnym zbiorniczku. Plemniki stopniowo s uwalniane w celu zapodnienia rozwijajcych si jaj. Do produkcji jaj samica potrzebuje wysoko biakowego pokarmu, a wic krwi, dlatego zaraz po kopulacji poszukuje gospodarza. Czowiek wydziela charakterystyczny dla niego zapach, dwutlenek wgla i ciepo, czym wabi komary.
Aparat gbowy samicy jest typu kujco-sscego. Przekuwa ona skr ywiciela kujk, ktra skada si z szeciu sztylecikw: pary uwaczek, pary szczk, podgbia i wargi grnej. Poszczeglne czci aparatu gbowego s uoone w rynienkowatej wardze dolnej. Skr przebijaj igiekowate uwaczki i szczki. Przez kanalik znajdujcy si w podgbiu komar spuszcza do rany lin, ktra zawiera substancje zapobiegajce krzepniciu krwi. Warga grna tworzy rynienk, ktr krew ywiciela przedostaje si do przewodu pokarmowego komara. W tym czasie warga dolna zgina si i opiera si o skr. U samcw narzdy gbowe s bardzo uproszczone i nie potrafi nimi przebi skry ssakw. Odywiaj si wyciekajcym sokiem rolin i nektarem kwiatw.
Opite krwi samice przystpuj do skadania jaj. Jaja s skadane do wody pojedynczo, po czym zlepiaj si substancj kleist w zoa pionowych jaj, ktre przybieraj ksztat deczki, unoszcej si na powierzchni wody. Podno samic, ktre posiliy si krwi ludzk, jest wysoka i wynosi do 2100 jaj skadanych w 30 zoach. Po 24-36 godzinach z jaj wylgaj si larwy. Larwy zaopatrzone s w dugie czuki i w dugi syfon, na ktrym znajduj si cztery pczki woskw: dwa pczki zawieraj po 2 woski, dwa po 3 woski. Larwy rozwijaj si pobierajc pokarm (bakterie, resztki organiczne) z rnych gbokoci w wodach sodkich, bogatych w szcztki organiczne. Moe to by stojca woda popowodziowa, ale take woda w rnych naczyniach, w starych beczkach, w sadzawkach ogrodowych (w oczkach wodnych), w kauach i rynnach.
Po 7-10 dniach larwy kocz rozwj i przechodz w stadium poczwarki, ktra trwa tylko 2-4 dni. Z poczwarek wylatuj osobniki dorose, gotowe wyda szereg nastpnych pokole w czasie sezonu, jeli znajd odpowiednie miejsca do rozmnaania si. Tempo rozwoju pokolenia komara zaley wyranie od temperatury. Optymalna temperatura dla rozwoju waha si od 20 do 25oC. Rozwj pokolenia trwa wwczas 10-14 dni, a w gorszych warunkach moe by wyduony do 3-5 tygodni.
Latem moe powsta 4-5 pokole komara kujcego, a jeli lato jest gorce - nawet 6-7, a wic miliony potomnych osobnikw.
Zimuj zapodnione samice w chodnych i stosunkowo wilgotnych miejscach, czsto w piwnicach, gdzie w letargu oczekuj na ciepo wiosenne.

KOMAR WIDLISZEK  (Anopheles maculipennis)

Rwnie samica widliszka po zapodnieniu szuka ywiciela, z ktrego pobiera krew. Kilka dni po krwistym posiku skada na wodzie od 150 do 340 jaj, a zdarza si, e nawet wicej. Wybiera naturalne zbiorniki wodne, ktre zawieraj czyst wod stojc, w ktrej znajduj si glony i inne podwodne roliny zaopatrujce wod w tlen i zapewniajce larwom liczne kryjwki przed drapiecami.
Jaja komara widliszka s wrzecionowate, zaopatrzone z bokw w komory powietrzne, ktre utrzymuj je na powierzchni wody. W wodzie jaja s rozrzucone pojedynczo, tworzc na powierzchni figury o ksztacie sieci lub gwiazd. Po kilku godzinach pocztkowo biaawe jaja ciemniej. Ich rozwj odbywa si w temperaturze powyej 10oC. Z jaj wylgaj si larwy, ktre liniej trzy razy; s wic cztery stadia larwalne. Larwy nie maj syfonu oddechowego, ale ich ciao pokrywaj woski w ksztacie lici palmy, dziki ktrym larwy ukadaj si wic rwnolegle do powierzchni wody, aby utrzyma kontakt z powietrzem i pobiera pokarm. Gow obracaj o 180o do tafli wody i ywi si glonami, grzybami i bakteriami pobieranymi bezporednio z powierzchni wody. Po czwartym linieniu larw uwalnia si poczwarka. Poczwarka nie pobiera pokarmu, ale jest ruchliwa. Z niej po 3-4 dniach powstaje dorosy owad.
 W upalne i ciepe lata rozwj pokolenia trwa 3-4 tygodnie, w porze chodniejszej trwa duej. W naszym kraju powstaj 3-4 pokolenia widliszka.
Dorose widliszki trzymaj si miejsc lgu i odbywaj loty w poszukiwaniu ywiciela i kryjwek do zimowania, nie dusze ni kilkaset metrw. Na wiksze odlegoci mog by zwiane przez silny wiatr.
Zimuj zapodnione samice widliszkw, u ktrych rozwj jajnikw jest zahamowany. Na kryjwki zimowe wybieraj pomieszczenia ludzkie, piwnice, obory. W okresie zimy nie pobieraj pokarmu.

SZKODLIWO KOMARW

Dorose komary fruwaj najczciej o zmierzchu, przy duej wilgotnoci powietrza. S bardzo sabymi „lotnikami”; unikaj przestrzeni otwartych i wietrznych. Mog jednak przelecie odlego 1 km, a w niektrych przypadkach pokonuj nawet 10 km. Osigaj szybko lotu okoo 5,5 km/godzin poruszajc skrzydami z czstotliwoci ponad 600 ruchw na sekund, wydajc wtedy denerwujce nas brzczenie.
Szkodliwo komarw polega te na tym, e kuj bolenie i wypijaj krew z czowieka i zwierzt domowych. lina komara brzczcego, gdy dostanie si do ciaa ywiciela, powoduje uczulenie skry. Komar ten przenosi ornitozy (choroby od ptakw), wirusy neurotropowe z ptakw domowych i dziko yjcych na zwierzta domowe i ludzi. W ciepych krajach i tropikach komary przenosz czynniki wywoujce grone choroby zakane i inwazyjne, np. zarodce zimnicy, filariozy, leiszmaniozy, wirusy tej febry, japoskiego zapalenia mzgu i rdzenia oraz innych wirusw. U naszych komarw, ktre pobieraj krew od rnych ssakw, mog wystpowa krtki Borrelia burgdorferi i mog stanowi one czynnik wspomagajcy krenie krtkw, wywoujcych u ludzi gron chorob - borelioz z Lyme.
Widliszki kuj ludzi i zwierzta domowe o zmierzchu lub o wicie, pobierajc krew w pomieszczeniach. Godne samice mog ksa w cigu dnia. Lubi krew byda i czsto przebywaj w oborach, na suficie nad zwierztami.
Z atwoci poprzez cienk letni odzie przekuwaj skr, a ich lina wywouje u osb wraliwych odczyny uczuleniowe i wid. Widliszek jest ywicielem ostatecznym i przenosicielem zarodcw malarii (Plasmodium), czynnika etiologicznego zimnicy. Trzy polskie gatunki z rodzaju Anopheles s zdolne do przenoszenia zarodca malarii, jednak w Polsce (na szczcie) nie stwierdza si zachorowa na malari ju od ponad 50 lat. Na wiecie tylko w 1995 r. odnotowano 500 milionw chorych na malari, z ktrych 2,1 miliona osb (w tym poowa dzieci) zmaro z powodu tej choroby. Komary uwaa si za jedn z najgorszych plag na ziemi.

MESZKI

Meszki (Simulidae) s maymi muchwkami o krpej budowie ciaa, z tuowiem wyranie zgarbionym. S mniejsze od komarw i ciemno ubarwione. Dugo ich ciaa wynosi 3-6 mm. Maj krtkie i szerokie skrzyda ukadajce si w czasie spoczynku daszkowato. Czuki s krtkie i zbudowane z kilkunastu paciorkowatych czonw. Aparat gbowy meszek jest typu kujco-sscego. Kujk podobn do sztylecika przebijaj skr ywiciela, dostaj si do naczy krwiononych i wysysaj krew.
Krwiopijne s tylko zapodnione samice, dla ktrych krew jest bogatym w biako pokarmem, niezbdnym do produkcji jaj. Po nassaniu si krwi samice skadaj kilkakrotnie po 200-500 jaj, a wic tysice jaj w cigu ycia. Jaja umieszczaj w pytkich miejscach czystych wd pyncych, w strumykach i rzekach. Jaja przyczepiaj si do rolinnoci wodnej lepk powierzchni. Po 2-3 tygodniach z jaj wylgaj si larwy i przytwierdzaj si za pomoc specjalnej przylgi do podwodnych rolin, kamieni i innych przedmiotw. Larwy odywiaj si resztkami organicznymi, ktre filtruj z przepywajcych wd. Po czterokrotnym linieniu przeobraaj si po 6-8 tygodniach w poczwarki, ktre mog przezimowa. Wiosn nastpnego roku wypywaj na powierzchni wody i z nastaniem pierwszych ciepych dni przeksztacaj si w postacie dorose, ktre pojawiaj si masowo w maju lub czerwcu.

SZKODLIWO MESZEK

Krwiopijne samice eruj tylko w dzie napadajc na ludzi, a take na bydo, konie, owce, winie i drb. W odrnieniu od komarw, meszki nie s aktywne wieczorem i noc. Chmarami lataj wok gw zwierzt, wchodz do uszu, nosa i w sier. Przedostaj si do jamy nosowej, wpadaj pod powieki i do garda. Kuj w miejsca pokryte ciesz i delikatniejsz skr, a wic atakuj okolice pyska, oczu, uszu, narzdw pciowych, sutek i okolice odbytu. W miejscach uku powstaj punktowane wybroczyny i bolesne obrzmienia. Krowy atakowane i kute przez te owady daj znacznie mniej mleka, a drb gorzej si niesie.
Przy zmasowanych atakach meszek zwierzta gin w cigu kilku godzin na skutek trujcego dziaania jadw zawartych w linie tych owadw. Czsto powstaje obrzmienie drg oddechowych, ktre prowadzi do uduszenia si ywiciela. Sekcje martwych zwierzt wykazay ponadto obrzki wzw chonnych, wtroby, minia sercowego, opuchnit tkank podskrn oraz oczywicie liczne lady uku na wymionach. W 1923 r. nad Dunajem w Rumunii pado 17000 sztuk byda. W poowie maja 1979 r. plaga Simulium morsitans w okolicy Zamocia bya przyczyn cikich zachorowa byda i pado wwczas okoo 100 zwierzt. Nie tak dawno, bo w 1997 roku w Polsce pado od meszek wiele krw przebywajcych na pastwiskach w okresie plagi.
Od czasu do czasu meszki pojawiaj si tak licznie, e atakujc chmarami uniemoliwiaj ludziom prac i wypoczynek w terenie. Liczne s w zadrzewionych okolicach, w ktrych znajduj si orodki rekreacyjne. Czasem zalatuj nawet do mieszka ludzkich.
Ukucia meszek s dla nas bardziej bolesne ni ukucia komarw i pozostawiaj wyrany krwawicy lad. W miejscach uku powstaj bolesne zmiany, trwajce u ludzi nawet ponad tydzie. Wiele osb jest uczulonych. U nich mog wystpi due obrzki i wysoka gorczka.

ZWALCZANIE  KOMARW I MESZEK
Najpierw zwalczanie komarw naley zacz od metod profilaktycznych (zapobiegawczych), gdy s wane i ... najtasze.
Naley przejrze okolice budynkw i zlikwidowa wszystkie te miejsca, w ktrych rozwijaj si larwy komarw. A wic, stojce przez duszy czas kaue, powstae po powodzi lub ulewnych deszczach, powinny by usunite lub zasypane, a bota osuszone. Ze starych opon, beczek, wiader, puszek i innych naczy naley usun zebran w nich wod deszczow. Naley te udroni rynny i usprawni spyw wody w rowach przydronych.
Zbyt gst rolinno krzewiast wok budynkw mieszkalnych naley przerzedzi lub zlikwidowa, gdy w niej komary znajduj schronienie w cigu dnia, a wylatujc z zakrzewie mog ku ludzi nawet w poudnie.
W porze duej aktywnoci owadw naley odpowiednio si ubra. Trzeba zaoy dugie spodnie, bluz z dugimi rkawami i kapelusz osaniajcy czoo.
Pomieszczenia mieszkalne naley dokadnie zabezpiecza przed komarami. W oknach trzeba umieci siatki metalowe lub z materiau tekstylnego o drobnych oczkach. Wieczorem, podczas wietrzenia mieszkania nie naley wcza owietlenia, gdy wiato wabi komary z okolic. W okresie wzmoonej aktywnoci komarw okna niezabezpieczone siatk naley pozamyka.
Wymienione zabiegi nie zawsze s moliwe do wykonania, dlatego komary wabione wiatem i zapachem czowieka i zwierzt domowych przedostaj si do naszych mieszka i nam dokuczaj.

ELEKTROFUMIGATORY

Aby komary nie przedostaway si do pomieszcze mieszkalnych, albo w celu zniszczenia tych krwiopijcw, ktrzy przedostali si do sypialni, naley zastosowa elektrofumigatory, czyli odparowywacze elektryczne. Zasada ich dziaania jest nastpujca: po wczeniu do kontaktu grzejnik podgrzewa pytk nasczon substancj owadobjcz, powodujc wydzielenie si ich par. Zamiast pytki moe by stosowany may zbiorniczek z roztworem insektycydu.
 S dwa typy elektrofumigatorw z serii ABC:
- ABC UNIWERALNY ELEKTROFUMIGATOR do stosowania wkadw wymiennych - pytek lub zbiorniczka z pynem; albo
- ABC ELEKTROFUMIGATOR NA KOMARY do stosowania wkadw wymiennych - tylko pytek.
Kady z tych elektrofumigatorw jest bardzo prosty w uyciu. Zaopatrzony jest pod kratk obudowy w elektryczny grzejnik, poczony z wtyczk. Do elektrofumigatora wkada si pytki owadobjcze ABC, a do uniwersalnego elektrofumigatora mona te przyczy wkad wymienny ABC z pynem w specjalnym pojemniku. Nastpnie wtyczk umieszcza si w gniazdku sieci elektrycznej 220/230 V. Pod wpywem prdu grzejnik nagrzewa pytk lub zbiornik z pynem, z ktrych powoli uwalniaj si pary owadobjcze.
ABC WKADY DO ELEKTROFUMIGATORA NA KOMARY s sprzedawane w opakowaniach, w ktrych znajduje si 20 pytek. Po wyjciu z celofanowego opakowania pytk naley umieci pod kratk ochronn na powierzchni grzejnej i elektrofumigator wczy do gniazdka. Podgrzana pytka wydziela pary rodka owadobjczego - esbiotryn, zwizek z grupy pyretroidw, ktry odstrasza i zabija komary. Chroni w ten sposb pomieszczenie o kubaturze 50 m3 przez jedn noc (8-10 godzin). Zuyta pytka, ktra ju nie wydziela par owadobjczych, zmienia barw i wieczorem naley j wymieni na now. Elektrofumigator nie musi by cigle wczony. Naley go uywa tylko wtedy, gdy chcemy mie pomieszczenie wolne od komarw.
ABC NA KOMARY - WKAD WYMIENNY (PYN) ELEKTROFUMIGATORA OWADOBJCZEGO mona przyczy tylko do UNIWERSALNEGO ELEKTROFUMIGATORA ABC. Wkad jest buteleczk, w ktrej znajduje si 1% aletryna, zwizek owadobjczy z grupy pyretroidw. Buteleczk naley wyj z opakowania, zdj nakrtk i zamontowa w elektrofumigatorze tak, aby pojemnik by w pozycji pionowej. Tak przygotowane urzdzenie naley wczy do sieci 220/230 V. Pod wpywem prdu grzejnik ogrzeje pyn. Powstanie para, ktra na komary dziaa odstraszajco i owadobjczo. Jedna buteleczka z pynem wystarcza na 45 nocy, przyjmujc, e urzdzenie pracuje przez 8 godzin w cigu doby. Urzdzenie wycza si poprzez wyjcie z gniazda sieci elektrycznej.
Elektrofumigatory z pynnym wkadem wymiennym mona stosowa tylko w tych pomieszczeniach, w ktrych moliwa jest wentylacja powierza. W innych pomieszczeniach, w ktrych mieszkacy przebywaj dugo, albo w sypialniach mona uywa elektrofumigatory z pynnym wkadem wymiennym tylko przy uchylonych oknach. Zadba naley jednak, aby w czasie elektrofumigacji nie powstaway przecigi.
Stosowanie elektrofumigatorw jest bardzo proste, ale naley pamita, e pary owadobjcze wydzielane z podgrzanych pytek lub z gorcego pynu zawieraj zwizki chemiczne (aletryna, esbriotryna) z grupy pyretroidw. Wszystkie pyretroidy s bardzo silnymi truciznami dla ryb i innych organizmw wodnych. Z tego powodu, na czas zabiegw naley akwaria z rybkami i terraria usun z pomieszczenia, albo dokadnie je przykry grubym papierem.
Elektrofumigatorw nie naley wcza w tych pomieszczeniach, w ktrych przebywaj mae dzieci lub osoby starsze i chore (uczulone, astmatyczne). Po kadym zastosowaniu naley rankiem dokadnie wywietrzy wszystkie pomieszczenia.

SPIRALA OWADOBJCZA

SPIRAL OWADOBJCZ ABC mona stosowa w pomieszczeniach mieszkalnych, ale lepiej - na zewntrz mieszka. Zasada jej dziaania jest podobna od odparowywaczy elektrycznych. Po wyjciu z opakowania i przygotowaniu naley zapali jej koniec. Spirala zapala si jak kadzideko. W czasie zarzenia si spirali (przez kilka godzin) wydzielaj si pary zawierajce aletryn, zwizek z grupy pyretroidw, ktry odstrasza i zabija komary i meszki.
Podobnie jak elektrofumigatory, spiral owadobjcz nie naley uywa w tych pomieszczeniach, w ktrych przebywaj mae dzieci lub osoby starsze i chore, a po kadym zastosowaniu naley rankiem dokadnie wywietrzy pomieszczenie.
W pomieszczeniach, w ktrych mieszkacy przebywaj przez duszy czas, albo w sypialniach, mona uywa spiral owadobjcz tylko przy uchylonych oknach.


PAECZKI DYMICE NA KOMARY

Letni wypoczynek w lesie, nad jeziorem, w ogrodzie, na tarasie, a nawet na balkonie mog nam zepsu komary i meszki. Nie zawsze mona usun gst rolinno wok budynkw mieszkalnych. W niej kryj si godne krwi samice, aby uda si na posiek przy nadarzajcej si okazji...
Zwalczanie komarw i meszek za pomoc insektycydw jest prowadzone w otwartych przestrzeniach: w parkach, w ogrodach, na kach, w lesie. Jednak zabiegi te nie zawsze s wykonywane ostronie: zanieczyszczaj nasze rodowisko, niszcz faun poyteczn lub dla nas obojtn, a wic naruszaj rwnowag biologiczn w naszym otoczeniu. Skuteczno tych zabiegw jest zazwyczaj krtkotrwaa.
Rozwizanie problemu meszek i komarw podczas naszego wypoczynku w terenie gwarantuj nam ABC paeczki dymice na komary, proste formy uytkowe rodkw odstraszajcych i niszczcych komary i meszki.
W celu zabezpieczenia ludzi przed komarami i meszkami w orodkach rekreacyjnych, w parkach i ogrodach, do ktrych owady nalatuj z okolicy, mona zastosowa paeczki dymice przeznaczone do stosowania na zewntrz pomieszcze:
- ABC  PAECZKA DYMICA NA KOMARY, ktra zawiera 0,34% aletryny, zwizku owadobjczego z grupy pyretroidw;
- ABC PAECZKA DYMICA NA KOMARY Z CYTRONELL, ktra wydziela mio pachncy olejek eteryczny.
 Zabieg z zastosowaniem paeczki dymicej jest bardzo prosty. Wyjmujemy z opakowania paeczk, wbijamy jej drewniany koniec w ziemi, albo w ziemi w doniczce bez rolin. Ustawiamy paeczk pionowo i zapalamy jej koniec. Paeczka po zapaleniu bdzie zarzy si przez 3 godziny, wydzielajc przy tym pary odstraszajce komary i meszki. Jedna paeczka zabezpiecza przed komarami i meszkami obszar okoo 15 m2. Jeli chcemy zabezpieczy wiksz powierzchni, musimy rwnomiernie rozmieci i jednoczenie zapali odpowiednio wicej paeczek.
Dawniej wykorzystywano zwierzta domowe, np. bydo, do odcigania od ludzi dokuczliwych komarw i meszek w okresie plagi, ... lepiej chyba zapali spiral owadobjcz lub paeczk dymic, ktrych pary odstraszaj i zabijaj dokuczliwe owady.


‹‹ powrt
Poradnik w formacie Word

rodki ochrony rolin
rodki owadobjcze
rodki przeciwko komarom i meszkom
rodki gryzoniobjcze
rodki przeciwko kretom i nornicom
Inne produkty